Duurzaam beheer van afvalwater

Op het terrein van de Praktijkschool voor Duurzaamheid zijn diverse duurzame installaties gerealiseerd: voor zon, water, bodem, verwarming en voedsel. Het helofytenfilter gaat over waterzuivering: duurzame eenvoud. Met dank aan de natuur!

Hoe ziet het er uit?

 Van boven af is maar een klein deel van alles te zien. Op deze doorsnede al een stuk meer:

helofytenfilter verticaal doorstroomd

Hoe wordt het water schoongemaakt?

Water van de toiletten komt in de septic tank waar de grotere brokken langzaam op kunnen lossen. Door een pomp komt het op het filter waarin het omlaag zakt. Een paar keer per dag gebeurt dit en zo krijgen de planten altijd genoeg water. Nu leven er tussen de wortels van de planten duizenden soorten bacteriën die de vervuiling afbreken en er voedingsstoffen van maken die de planten voor hun groei kunnen gebruiken. Dit heet symbiose (Grieks: samen levend) waarbij meerdere plant- of diersoorten samen leven en voordeel van elkaar hebben. Door de bacteriën krijgen de planten dus voedsel en door de planten spoelen de bacteriën niet uit als het hard regent. Verder omlaag in het helofytenfilter (het is meer dan een meter diep) komen geen plantenwortels meer voor en is er steeds minder zuurstof. Hier komen weer andere bacteriën voor en ook wat grotere soorten die leven van de bacteriën die onderin het filter terecht komen. Uiteindelijk worden onderin het filter zelfs stoffen als nitraat en nitriet omgezet omdat daar ook zuurstofatomen aan zitten.

Het nu veel schonere water verlaat via het monsterputje het helofytenfilter. Het riet wordt in het najaar afgemaaid zodat het niet verrot tussen het grind. De plantenresten worden op de composthoop gebracht waar ze (samen met andere plantenresten en groente- en fruitresten langzaam omgezet worden in prachtige compost.

img 4052

Is het water helemaal schoon?

Nee, het blijft gezuiverd afvalwater en is dus niet drinkbaar zoals drinkwater. Het is wel ongeveer even schoon als het behandelde water uit een rijkswaterzuiveringsinstallatie. Het is dus wel schoon genoeg voor gebruik als toiletspoelwater en zelfs voor de wasmachine.

Hoe lang gaat het mee?

Ongeveer twintig jaar. Daarna is de bovenste laag van het filter te modderig / humusrijk geworden en zakt het water niet overal even goed meer weg. De bovenste laag zand van ongeveer veertig centimeter moet dan vervangen worden.

Waarom stinkt het filter niet?

Er ligt een dikke laag grind op het zand en op de bevloeiingsleidingen. Tussen het grind waait het niet en staat de lucht stil. Doordat er een laag stilstaande lucht is tussen je neus en het afvalwater kun je de stank niet ruiken.

Interesse in een helofytenfilter? Lees meer

img 3467

Gerrit Box egaliseert het grind om de rietplanten te kunnen ingraven

img 3468

Een zojuist geplante helofyt. In totaal zijn er 15 dergelijke plantjes gezet